10. Athene II, Delphi, Meteora, Ioannina, NP Vikos-Aoös (26 oktober t/m 2 november 2025)

Hallo allemaal,

Twee maanden na mijn vertrek uit Nederland en 5300 km onder de wielen zijn Miep en ik net in Albanië aangekomen, in Gjirokastër, zo'n 30 km over de grens met Griekenland. Op een onlangs uitgebreide camperplaats van een paar jonge enthousiaste broers die heel trots zijn op hun camperplaats met alles erop en eraan. Albanië is weliswaar kandidaat lid van de EU, maar voor internet betekent het buiten de EU en dus stevig betalen voor niet al te veel GB. Hier op de camping hebben ze wifi. Nooit zo veilig, maar wel voor dit blog hoop ik. Ik kan ook weer een lokale SIM kaart kopen, maar ik ga kijken of ik het haal met die van mijzelf. De tijd is hetzelfde als in Nederland. Ik heb net mijn horloge weer een uur teruggezet. Wel heel vroeg donker. 

Tijd dus om 6,5 week Griekenland af te sluiten en dat is heel goed gelukt, mede vanwege het geweldige weer: overwegend zonnig en heerlijke temperatuur van zo'n 20 tot 25 met uitschieters tot zelfs 30 graden. Vandaag was een hele enerverende dag, maar laten we beginnen bij het begin van de week: de GROTE AFLOSSING van de WACHT voor het parlementsgebouw op het Syntagmaplein (= Onafhankelijkheidsplein) in Athene. Dat gebeurt iedere week op zondag om 11 uur. De andere dagen vindt er ieder uur een aflossing plaats, maar dat is minder indrukwekkend. Ik was niet de enige die op het idee gekomen was er heen te gaan. Het stond rijen dik, maar ik stond wel op het goede punt om ze te zien aan komen marcheren. Ik heb er ook een filmpje van en die staat er al op. Zeer aan te bevelen. Erg leuk om te zien met die geplooide rokjes en klompschoenen met kwastjes. Die, een beetje mallotige, pakjes stammen nog uit de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog (1821 - 1829). Er is ook een filmpje van 2 wachters die tijdens het wachten een soort voorstellinkje geven. Dat is een goede work-out! Doe dat maar eens na. Ik heb dus weinig gezien van de GROTE AFLOSSING zelf, maar ik heb er wel een idee van. De wachters bij het presidentiële paleis - waar vrijwel niets van te zien valt - worden kennelijk een beetje aan hun lot overgelaten, lijkt het wel. Weinig reuring daar, maar misschien heb ik dat gemist.

Daarna via de Botanische tuinen op pad naar het Museum voor Moderne Kunst (EMST.gr). Ik had gelezen dat het zo'n geweldig museum moest zijn, maar ik vond er niets aan. Het ging over dierenrechten. Ja, die bestaan niet. Vooral niet voor de zwerfhonden in Griekenland. Albanië schijnt er trouwens nog meer te hebben. Ben ik niet zo blij mee. De laatste dag in Athene afgesloten met een prima lunch/diner op een terras naast de Grote en de Kleine Metropolitaanse kerk. De kleinste is natuurlijk de oudste. De grote is heel mooi en was nog mooier gemaakt met witte bloemen en een loper voor kennelijk een huwelijk van de 'high society' van Athene (of daarbuiten). Het duurde te lang om te wachten op het bruidspaar, maar de gasten zagen er 'hollywoodachtig' uit en zo gedroegen ze zich ook. Ik heb in het winkelgebied (dat eruit ziet als alle andere winkelgebieden van grote Europese steden) een nieuwe rugzak gekocht, want de oude uit Nieuw Zeeland begaf het bijna. Weer een chinees product voor maar 20 euro, maar het was het enige dat voldeed aan mijn eisen. Het Chinese opstapje heb ik trouwens al ingeruild voor een steviger Griekse, die overigens maar 2 euro duurder was.  Ben benieuwd hoe lang de ruitenwissers (het heeft nog niet geregend) en rugzak meegaan. 

Volgende stop was Delphi met een uitzicht vanaf de camping: GEWELDIG. Het leek erg op het uitzicht in Dimitsana (hartje Pelopponesos), maar dan nog mooier en met uitzicht op 4000 olijfbomen in het dal en de Golf van Korinthe. Ik heb er een filmpje van gemaakt. Staat er ook al op. Trouwens de hele route vanaf Athene was mooi. Dat deel van Griekenland heet Boeotië. Er waren in 2018 enorm veel bosbranden in het gebied. Men vreesde zelfs voor (de buitenwijken van) Athene. Zo ver is het niet gekomen, maar het was wel close. Dat was ook te zien bij het Klooster van Osios Loukás (= de heilige Lucas). Dat ligt 40 km vóór Delphi met een mooi uitzicht op een groen dal, maar ook met een verbrande boom pal naast het complex. Net zoals het Klooster van Dafni (zie blog 9) is het gelijktijdig op de werelderfgoedlijst van UNESCO gezet. Deze Byzantijnse kerk uit de 10e eeuw met gouden mozaiëken, fresco's en marmeren vloeren is wel veel beter bewaard gebleven dan die in Dafni. Er wonen hier nog monnikken, die honing, wijn en andere producten verkopen in het winkeltje van het klooster. 

In 1981 ben ik ook in Delphi geweest. Ik kan mij er niets meer van herinneren. Het plaatsje vóór Delphi (Arachova) was stampend druk. Dat ligt heel hoog en is in de winter ook een skidorp. Met 30 graden weinig te skieën, maar kennelijk genoeg andere dingen te zien. Ik reed er op een maandag doorheen, dus het verbaasde mij wel. Wat bleek: de volgende dag (dinsdag 28 oktober) is 'Ochi-dag' in Griekenland en dat is een nationale feestdag en met Halloween op 31 oktober hebben veel Grieken (kennelijk) de hele week vrij genomen. Ochi  betekent 'nee' in het grieks. Op 28 oktober 1940 zei de toenmalige Griekse dictator 'nee' tegen Mussolini, die hem vroeg Italië (en Duitsland) te steunen in wat de Tweede Wereldoorlog zou worden. Uiteindelijk is Griekenland ook onder de voet gelopen, maar dat heeft toch de nodige moeite gekost. Dat mag gevierd worden. Het leverde zelfs een gratis entree op voor het museum en archeologische site van Delphi. Dat is toch mooi meegenomen. Overigens als 65+-er krijg je 50% korting op entreeprijzen voor musea e.d. Is het ouder worden toch nog ergens goed voor. 

Vanwege die gratis entree dacht ik dat het heel druk zou worden, maar het viel mee. In de morgen nog genoten van het uitzicht vanaf de camping en in de middag op de fiets naar de site. Het plaatsje zelf stelt niet veel voor, maar museum en archeologische site liggen erg mooi tussen de 500 en 650 meter hoogte onder de kliffen van het Kirfismassief, waarvan de berg Parnassus de hoogste is met 2460 meter. Er is geen parkeerplaats, dus de auto's en bussen staan allemaal langs de weg. Ik blijf mij verbazen hoe dat hier werkt. Het Orakel van Delphi was een profetes die in de Tempel van Apollo (waarvan 6 Dorische zuilen in 1940 rechtop zijn gezet) onder het genot van bedwelmende dampen vragen op allerlei gebied beantwoordde. Zij fungeerde als medium tussen de goden en het gewone volk. Er waren nog wel wat priesters nodig die een 'vertaling' gaven van wat de raad van de goden was. Die was meestal cryptisch, zodat je er meerdere kanten mee op kunt. Zoiets als met onze horoscopen :-), denk ik. Het was een heel belangrijk orakel. Geen beslissing werd genomen zonder het orakel te raadplegen. Dat gold ook voor het al of niet beginnen van een oorlog. Het theater en het stadium helemaal bovenin zijn nog het meest in tact gebleven. Met de komst van het Christendom werd het belang van het orakel minder totdat Delphi geheel bedolven werd door een aardverschuiving en het pas weer in de 17e eeuw werd ontdekt. Het toenmalige plaatsje Delphi moest 1,5 km opschuiven om het oude orakel weer te voorschijn te halen. Dat gebeurde vanaf 1892. Ver vóór de aardverschuiving was Delphi trouwens al een keer of 4 door branden en aardbevingen verwoest en telkens weer opgebouwd. Wat een prestatie!

Dan nog zo'n wonder: de Kloosters van Meteora bij Kalambaka/Kastraki, ruim 200 km ten noorden van Delphi. Ook weer een mooie route, maar het tweede deel over de snelweg (met tol). Niet erg, want doorrijden is ook wel eens fijn. Hele bijzondere rotsformaties met gaten erin. Eind van de reisdag nog even gefietst naar Kalambaka om het allemaal wat beter te bekijken met wederom een prachtig byzantijns kerkje (binnen mocht niet gefotografeerd worden) op het hoogste punt van Kalambaka, dus wederom een mooi uitzicht. De volgende dag op de fiets naar 2 van de 6 kloosters gefietst. Zonder ebike had ik nooit gekund. Heen op turbostand klimmen, maar terug heerlijk afdalen. Auto's zijn gelukkig voorzichtig en met helm kan mij niets gebeuren ;-). Je kunt er ook van helemaal onderaan naar toe klimmen, maar dat trekken mijn beenspieren niet meer. De rotsen zijn overigens zeer geschikt voor bergbeklimmers. Ik heb er diverse aan de rotswanden zien hangen. Dat is niets voor mij.

Het grootste en hoogste klooster (en ook het verste weg, maar dat was maar 6 km vanaf de camping) is Great Meteora. Het ligt op 400 meter hoogte, maar vanaf de parkeerplaats ben je al een eind op weg. Nog wel een steile trap naar beneden en omhoog vóór je het klooster in komt. Wat een uitzicht, ook op de lager gelegen kloosters. In de toptijd van de kloosters (16e eeuw) waren er 24 kloosters! Nu dus nog 6, waarvan er 5 door monnikken worden bewoond en 1 door nonnen. De rest zijn ruïnes. Ze zijn gebouwd in de 13e/14e eeuw en het zijn letterlijk schakels tussen hemel en aarde. Alles moet omhoog gehesen worden. De monnikken maakten zelf wijn en honing en andere producten. Of ze dat nog steeds doen, weet ik niet, maar ze verkopen het nog wel. Mooie kerkjes binnen de kloosters met fresco's, iconen etc, maar je mag geen foto's van binnen maken. Vrouwen moeten binnen het klooster weer hun benen bedekken met een rok. Ik had nu mijn eigen 'wikkelrok' maar meegenomen. Die ziet er vrolijker uit dan die zwarte die ter beschikking worden gesteld. Ik heb ook het oudste klooster bezocht van Sint Nikolaos. Daar waren ze druk bezig met de renovatie. Kennelijk vindt men duurzaamheid ook belangrijk: zonnepaneel met warmwaterboiler en airco. De late lunch/vroeg diner in Kalambaka smaakte prima met een ober die behoorlijk wat Nederlandse woorden van gasten had opgepikt. 

Laatste stop in Griekenland Ioannina, ruim 100 km ten noordwesten van Kalambaka en niet zo ver van Igoumenitsa waar ik de reis in Griekenland ben begonnen. Prachtige campingplek aan het Pamvotismeer, dat helaas te vervuild is om in te zwemmen, maar wel druk bevaren en vooral beroeid wordt door de jeugd. Dichtbij Ioannina ligt de Grot van Perama. Ik heb al een paar Griekse grotten gezien, maar deze was ook weer indrukwekkend. Bij toeval in 1940 gevonden door omwonenden die een schuilplaats zochten tegen de bombardementen van WOII. De route met gids is 1100 meter lang en 300 traptreden op en af, maar het was wederom de moeite waard. Met 19 typen stalagmieten en stalactieten is het de 'rijkste' grot van zelfs de hele wereld! De oudste stalagmiet is 2 miljoen jaar oud. Het aardige van deze grot vind ik dat die wat meer kleur heeft dan de beide andere grotten die ik in de afgelopen weken heb gezien: roodbruin duidt op ijzer, groen op koper en grijs is mangaan. Op de foto's zie je dat niet zo duidelijk. In de middag heb ik het oude centrum van Ioannina bekeken. Natuurlijk een oude citadel met dikke muren met daar bovenop een moskee en een kerk. Die kerk is van binnen erg mooi, zoals alle Byzantijnse kerkjes. Ioannina is met name beroemd vanwege de zilversmeden die er werken. In de citadel is een zilversmidmuseum gevestigd met allerlei filmpjes hoe het smeden van zilver in zijn werk ging/gaat en ook bijvoorbeeld het recyclen van oude zilveren voorwerpen naar nieuw zilver. Ik kon het daarom ook niet laten om zilveren oorbellen met 'Grieks blauw' (= opaal) erin te kopen. Inmiddels heb ik mijn collectie oorbellen al weer aardig bijgevuld (na de diefstal eerder dit jaar in Spanje). 

En dan de uitsmijter: vandaag geraft op de Voidomatis rivier, die in de Vikoskloof stroomt en die ligt in het Nationaal Park Vikos-Aoös. Mooi weer, blauwe lucht, herfstkleuren, steile kliffen en bergtoppen tot 2460 meter van het Timfimassief. En dat allemaal zo'n 60 km ten noorden van Ioannina en dus in de buurt van Albanië. Het feest ging bijna niet door, want onderweg naar de start van het raftingavontuur ging er een rood lampje branden op mijn dashboard. Oververhitte motor: koelwatertekort (kennelijk). Gelukkig was er een Shell station langs de weg. Ik stoppen en inderdaad: daar moest koelwater bij, maar dan moet eerst de motor afkoelen. Ik had geen koelwater op voorraad (tot nu toe niet mee te maken gehad, maar het schijnt om de 5000 km bijgevuld te moeten worden), maar wederom geluk: het tankstation had er een kleine shop bij met autobenodigdheden. Ik was op tijd vertrokken, maar 30 tot 45 minuten oponthoud was te lang. Gelukkig waren de organisatie en de mede-rafters zo aardig om op mij te wachten. Miep en ik hebben nog nooit zo snel haarspeldbochten genomen!

Over de rivier is een aantal 'ronde bruggen' gebouwd. Daar is deze regio (Zagoria) ook bekend om. Bij het begin van onze tocht was zo'n brug en bij het eind. De tweede is vorig jaar gerenoveerd. De afstand die we raftend hebben afgelegd is 6 km met een korte pauze om van de bron van de rivier te drinken en nog wat andere lokale drankjes. Terug met de auto. Het waterpeil is erg laag, deels vanwege het seizoen, deels omdat het de laatste jaren in Griekenland zo droog is. Toch een paar aardige stroomversnellinkjes en aan het eind twee echte watervalletjes. Spannend genoeg voor mij in ieder geval. Op de terugweg stuurde Googlemaps mij de verkeerde kant op, waardoor ik nog extra heb kunnen genieten van de haarspeldbochten en het imposante landschap. Ook nog een paar foto's gemaakt. Helaas niet van de geitenhoeder op de heenweg. Toen had ik geen tijd. Tijdens het raften heeft de organisatie foto's en films gemaakt. De foto's staan erop en twee filmpjes, waaronder die van de watervalletjes aan het eind. Misschien later meer. 

Samenvattend: geweldige reis door Griekenland. Het is een prachtig land, maar wel met een paar problemen: veel afval op plekken waar het niet hoort en heel veel zwerfhonden. De slechte wegen wennen en daar wordt hard aan gewerkt (heb ik het idee). Iets meer geduld op de weg zou wel fijn zijn. Het is ook tijd om te vertrekken: veel campings sluiten 1 november en sommigen zelfs iets vroeger. Griekenland is geen overwinteringsland. Daar zou het teveel voor regenen in de winter. Daar heb ik nog niet veel van gemerkt, maar mogelijk dat het ook te maken heeft met klimaatverandering. 

Zo en dan nu het avontuur in Albanië. Geen EU, geen euro, maar wel Europa. Een vakantieland in opkomst. Met ook veel zwerfhonden kennelijk. We zullen het zien. Tot over een week (bij voldoende internet). 

Groeten Annemiek

P.S. het verhaal is te lang en de foto's zijn teveel. Je kunt er geheel vrijwillig kennis van nemen (of niet).